GLB ve GLTF Dosya Formatları: Hangisini Ne Zaman Kullanmalısınız?
Ertuğrul Çetrefli
01 Feb 2026
3D Dosya Formatları Neden Önemli?
3D modeliniz ne kadar güzel olursa olsun, web ortamında doğru formatta sunulmazsa performans sorunları yaşarsınız. E-ticaret sitelerinde sayfa hızı doğrudan satışları etkiler ve 3D dosya formatı seçimi bu dengenin kritik bir parçasıdır.
GLTF Nedir?
GLTF (GL Transmission Format), Khronos Group tarafından geliştirilen açık standart bir 3D dosya formatıdır. "3D dünyasının JPEG'i" olarak anılır. JSON tabanlı bir yapıya sahiptir ve birden fazla dosyadan oluşur:
| Dosya | İçerik | Format |
|---|---|---|
| .gltf | Sahne yapısı, malzemeler, kamera | JSON (metin) |
| .bin | Geometri verileri (vertex, normal) | Binary |
| .png/.jpg | Texture görselleri | Görsel |
GLB Nedir?
GLB, GLTF formatının binary paketidir. Yukarıdaki tüm dosyaları tek bir .glb dosyasında birleştirir. Aynı veriyi taşır, fark yalnızca paketleme biçimindedir.
Teknik Karşılaştırma
Dosya Boyutu
GLB genellikle GLTF'den daha küçüktür. GLTF'deki JSON metni ve Base64 kodlanmış texture'lar ek boyut ekler. Aynı model için GLB dosyası yaklaşık yüzde 20-30 daha küçük olabilir.
Yükleme Hızı
GLB tek HTTP isteği ile yüklenir. GLTF ise ana dosya, binary veri ve her texture için ayrı istek gerektirir. Üç texture'lı bir model için GLB 1 istek yaparken GLTF 5 ayrı istek yapar.
Düzenleme Kolaylığı
GLTF'nin JSON yapısı metin editörüyle açılıp incelenebilir. Malzeme rengini değiştirmek veya sahne yapısını kontrol etmek için dosyayı doğrudan düzenleyebilirsiniz. GLB ise binary olduğundan özel araçlar gerektirir.
Ne Zaman Hangisini Kullanmalı?
- GLB kullanın: Üretim ortamında, web sitesinde son kullanıcıya sunarken. Tek dosya olması dağıtımı ve önbelleklemeyi kolaylaştırır.
- GLTF kullanın: Geliştirme sürecinde, modeli incelemeniz veya pipeline'da işlemeniz gerektiğinde. CI/CD süreçlerinde otomatik düzenleme yapılabilir.
Dönüştürme Araçları
GLTF ve GLB arasında dönüşüm oldukça kolaydır:
# gltf-pipeline ile dönüştürme
npx gltf-pipeline -i model.gltf -o model.glb
# Ters yönde
npx gltf-pipeline -i model.glb -o model.gltf -s
Sonuç
Geliştirme aşamasında GLTF ile çalışın, üretim ortamında GLB ile sunun. Bu yaklaşım hem geliştirici deneyimini hem de son kullanıcı performansını optimize eder.
Yeni yazilardan haberdar olun
3D modelleme, web teknolojileri ve daha fazlası hakkında haftalık güncellemeler alın.
Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman aboneliğinizi iptal edebilirsiniz.
Ertuğrul Çetrefli
3DCloud ekibinden. 3D modelleme ve web teknolojileri konusunda icerikler uretiyorum.